زخم دهانه رحم و روش های درمان آن 

زخم دهانه رحم که دلیل اصلی آن عفونت دهانه رحم ( cervicitis ) است یک سندرم بالینی می باشد که مشخصه اصلی آن وجود ترشحات چرکی یا مخاطی – چرکی در کانال دهانه ورودی رحم است که در معاینه قابل مشاهده می باشد و یا می توان آن را با استفاده از اسمیر درون رحمی تشخیص داد. علاوه بر این، سایر علائم بالینی شامل التهاب، خونریزی مداوم درون رحم (بین قاعدگی یا خونریزی واژینال پس از مقاربت می باشد ) که همچنین با عبور دادن آرام یک سواب پنبه از درون دهانه رحم تشدید می شود، تا ۴۰٪ الی ۶۰% از زنانی که از نظر بیماری های مقاربتی در کلینیک ها ارزیابی می شوند علائم و نشانه هایی از زخم دهانه رحم را نشان می دهند همین موضوع میزان بالای شیوع بیماری را نشان می دهد.

به طور کلی طیف بالینی بیماری به طور گسترده ای متفاوت است به گونه ای که می تواند از حاد تا مزمن و از موارد بدون علامت تا بیماران با ترشحات و زخم دهانه رحم و علائم سیستمیک را شامل شود. هر یک از این موارد، صرف نظر از تظاهرات اولیه، امکان ایجاد عوارض ویران کننده ای مانند بیماری التهابی لگن (PID) را دارد. بنابراین، شناسایی زودهنگام و تشخیص بیماری و بکارگیری استراتژی های درمانی موثر برای بهبودی بیماری بسیار اهمیت دارد.

زخم-دهانه-رحمعوامل عفونی زخم دهانه رحم

التهاب و زخم دهانه رحم بیشتر سلول های لایه پوششی یا اپی تلیال استوانه ای شکل رحم را درگیر می کند. دلیل التهاب دهانه رحم می تواند از عفونت ناشی از میکروارگانیسم ها باشد و یا اینکه به دلایل غیر عفونی اتفاق بیفتد.

باکتری هایی که عامل ایجاد کننده عفونت و زخم دهانه رحم هستند شامل نایسریا سوزاک (Neisseria gonorrhoeae) که قبلا شایع تر بود و همچنین باکتری کلامیدیا تراکوماتیس (Chlamydia trachomatis) می باشد که در درجه اول سلول های استوانه ای اپیتلیوم اندوسرویکس را آلوده می کنند و عوامل کمتر شایع شامل ویروس هرپس سیمپلکس (herpes simplex) یا همان تبخال تناسلی، و انگلی به نام تریکوموناس واژینالیس (Trichomonas vaginalis) و باکتری مایکوپلاسما دستگاه تناسلی (Mycoplasma genitalium) می باشند که اغلب بر اپیتلیوم سلول های سنگفرشی اکتوسرویکس یا قسمت خارج رحمی تاثیر می گذارد. واژینوز باکتریایی نیز با التهاب دهانه رحم همراه است.

در حال حاضر، تجویز آنتی بیوتیک هایی مانند داکسی سایکلین با آزیترومایسین برای درمان عفونت و زخم دهانه رحم یک تجویز رایج است. همچنین درمان همزمان شریک جنسی بیمار نیز توصیه می شود و فعالیت جنسی باید تا پایان درمان و قطع درمان متوقف شود. پیش آگهی کلی علل عفونی دهانه رحم خوب است. بهبودی در عرض یک یا دو هفته انجام می شود.

اما در صورت عدم موفقیت در درمان و عفونت مکرر، اولین مرحله تأیید ریشه کنی ارگانیسم های ایجاد کننده با انجام آزمایش مجدد است. همچنین باید بیمار از نظر قرار گرفتن در معرض مجدد عامل بیماری زا (به عنوان مثال، شریک جنسی جدید یا درمان نشده) و علل غیر عفونی مجددا ارزیابی شود. باید به این نکته توجه شود که مصرف بیش از حد آزیترومایسین، سفالوسپورین ها و سایر داروهای ضد میکروبی منجر به کاهش حساسیت و افزایش مقاومت در سویه های باکتریایی موجود می شود.

دلایل غیر عفونی التهاب و زخم دهانه رحم

علل غیر عفونی این بیماری شامل تحریک کننده های مکانیکی و شیمیایی است. ابزارهای جراحی یا اجسام خارجی مانند پساری، کاندوم، دیافراگم، درپوش های رحم یا تامپون می تواند باعث ضربه مکانیکی شود. مواد حاوی تحریک کننده های شیمیایی نیز باعث واکنش های آلرژیک می شوند که می توانند شامل صابون، پودر لباسشویی، اسپرم کش، لاتکس، دوش واژن و کرم های ضد بارداری باشد.

بیماری های التهابی سیستمیک مانند لیکن پلان و سندرم بهجت نیز در سرویسیت نقش دارند. حالات هیپواستروژنیک ( کاهش هورمون استروژن) که همراه با یائسگی طبیعی یا جراحی دیده می شود می تواند حالت هایی شبیه به سرویسیت را ایجاد کند. این امر به دلیل آتروفی یا از بین رفتن پوشش واژن و رحم است. با این حال، علت های غیر عفونی را نمی توان در بیش از نیمی از موارد به طور دقیق تعیین کرد. از نظر بالینی در برخی موارد نمی توان التهاب ناشی از محرک های مکانیکی یا شیمیایی را از علت های عفونی تمایز داد.

التهاب مزمن دهانه رحم

اصطلاح التهاب و زخم دهانه رحم زمانی به صورت مزمن تلقی می شود که بیماران با وجود حذف عفونت ترشح مداوم به مدت سه ماه داشته باشند. معمولاً به دلایل غیر عفونی ایجاد می شود و رویکرد درمانی استانداردی برای این موارد وجود ندارد. التهاب و زخم دهانه رحم با علت ناشناخته ممکن است به آنتی بیوتیک ها، نیترات نقره یا روش برش الکتروسرجری حلقه ای پاسخ دهد.

زخم سرویکال پیش سرطانیزخم پیش سرطانی دهانه رحم

یکی از بهترین راه ها برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم انجام مرتب آزمایش پاپ اسمیر است که می تواند زخم دهانه رحم به دلیل سرطان و بتوان به موقع آن را درمان کرد. اگر نتایج آزمایش غربالگری سرطان دهانه رحم غیرطبیعی باشد، ممکن است در سلول های دهانه رحم تغییراتی وجود داشته باشد که می تواند ضایعه پیش سرطانی دهانه رحم را نشان دهد. زخم پیش سرطانی دهانه رحم، که به آن ضایعه داخل اپیتلیال نیز گفته می شود، یک ناهنجاری در سلول های دهانه رحم است که در نهایت می تواند به سرطان دهانه رحم تبدیل شود که معمولا به دنبال ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می شود.

روش های درمان زخم دهانه رحم به دلیل سرطان

گزینه های درمان شامل موارد زیر است:

روش برش الکترو جراحی حلقه  (LEEP) است که در آن از یک سیم نازک که دارای بار الکتریکی است برای از بین بردن زخم دهانه رحم استفاده می شود.

انجماد (سرما درمانی) که به آن کرایوتراپی نیز گفته می شود روشی است که با انجماد برخی از ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم را می تواند از بین ببرد. این روش باعث می شود که سلول های سرطانی در نهایت از دهانه رحم شما خارج شوند.

لیزر درمانی که برای برداشتن ضایعات و زخم های دهانه سرویکس از پرتو نور لیزر استفاده می شود.

جراحی: که در آن مقدار کمی از  بافت ضایعات و سلول های دهانه رحم با جراحی برداشته می شود.

دکتر سعیده اسدی٬ متخصص زنان٬ زایمان و نازایی | فلوشیپ زیبایی زنانمنابع:

https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0956462416628319
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0011224067802177
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1049386796000618

Related posts

نظر یا سوال خود را مطرح کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.