نکات مهم پس از زایمان

نکات مهم پس از زایمان

بارداری با تغییرات جسمی و روانی زیادی همراه است؛ از شکل ظاهری بدن گرفته تا عملکرد ارگانهای داخلی همه دستخوش تغییرات شگفت انگیزی میشوند و زمینه را برای تولد تازه واردی به این دنیا فراهم میکنند. بعد از اتمام عمل زایمان مدتی طول میکشد تا بدن از هر نظر به حالت اولیه خود بازگردد بنابراین مادر نباید توقع داشته باشد ظرف یکی، دو هفته همه چیز درست شود.

معمولا شش تا هشت هفته بعد از تولد نوزاد، بدن مادر سازوکار عادی خودش را بازمییابد اما این موضوع بستگی به این دارد که در هفته های اول بعد از زایمان چطور از خود مراقبت کرده باشد. دکتر کتایون برجیس، جراح زنان و نازایی به شما میآموزد چطور در این روزها از خودتان مراقبت کنید.

بعد از زایمان چه بخوریم ؟
رژیم غذایی خانمی که وضع حمل کرده است، نقش تعیین کنندهای را در سلامت او و نوزاد بازی میکند. در دوران بارداری مادر علاوه بر تامین نیازهای بدن خود باید نیازهای جنین را هم برطرف میکرد. این ضرورت بعد از تولد نوزاد از بین نمیرود و مادر به علت شیردهی موظف است با همان حساسیت مواد غذایی لازم برای خود و نوزاد را مصرف کند.

قبل و بعد از زایمان همه دسته های غذایی باید در رژیم فرد گنجانده شود. لبنیات، پروتئین، نان و غلات، میوه و سبزیجات باید هرروز و مستمر مصرف شوند. باتوجه به اینکه مادر در دوران شیردهی به سر میبرد، بهتر است حتی کمی بیش از قبل لبنیات (به خصوص شیر) بخورد. ضمن اینکه واضح و آشکار است که مصرف غذاهای مضری همچون فست فودها ممنوع است.

چطور وزن کم کنیم ؟
اگر مادری گروههای اصلی غذایی را در رژیم روزانه اش داشته باشد، دیگر نیازی به دریافت کالری از منبع دیگری ندارد. در اصل بنابراین است که فرد بعد از زایمان وطی شش ماه به مرور به وزن طبیعی و اولیه پیش از بارداری برسد. بخشی از کاهش وزن زمان تولد نوزاد اتفاق میافتد. جفت، آب، خون و خود جنین از بدن مادر خارج شده و چیزی حدود پنج یا شش کیلوگرم در همین مرحله از وزن مادر کم میشود. در ادامه این خود شما هستید که باید با مراقبت درست و علمی به تدریج وزنتان را پایین بیاورید.

بستن شکم، شکم را جمع میکند ؟
غالبا تصور میشود که با بستن شکم آن هم به طور محکم، شکم زائو به اصطلاح جمع یا سفت میشود، به همین دلیل مادر به محض مرخصی از بیمارستان شال محکمی به کمر میبندد؛ درحالیکه طی بارداری و زایمان عضلات دیواره شکم تغییر کرده اند و تنها ورزش میتواند این عضلات را سفت و درنتیجه شکم را جمع کند؛ البته اگر بستن شکم آنقدر محکم نباشد که بخیه ها را اذیت کند، منعی وجود ندارد و ممکن است در کنار ورزش تا حدی تاثیر بگذارد.

چه ورزشی مناسب است ؟
کسی که زایمان طبیعی کرده است از همان روز اول میتواند ورزش را شروع کند، ولی در صورت انجام عمل سزارین، تشخیص زمان شروع به عهده مادر است. هر وقت درد و سوزش محل زخم بهبود پیدا کرد، یعنی بدن شما توان ورزش را دارد. از پنج یا ۱۰ دقیقه شروع کنید و کمکم به ۲۰دقیقه ورزش در روز برسید. دراز و نشست ساده، ابتدایی ترین حرکتی است که معمولا همه از عهده اش برمی آیند. میتوانید پاها را سمت شکم خم کنید، کمی نگه دارید و آنها را دراز کنید. تکرار این عمل ورزش محسوب میشود و برایتان مفید است.

تماس جهت نوبت دهی٬ مشاوره جراحی زیبایی واژن و اطلاع از هزینه ها
مطب دکتر سعیده اسدی٬ متخصص زنان در شرق تهران
——————————————-
۰۹۰۳۱۷۰۷۴۵۷ – ۰۲۱۷۶۷۰۰۵۱۸

با بخیه ها چه کنیم ؟
مراقبت از بخیه ها در هفته اول بعد از زایمان مهم است چون زخم تازه است و اگر عفونت کند یا دچار هر مشکل دیگری شود، سلامت مادر را به خطر میاندازد و مانع از رسیدگی درست او به نوزاد میشود. محل بخیه های زایمان را باید تمیز نگه دارید. به این منظور بخیه ها را روزانه سه بار میتوانید بشویید.مادر از کی میتواند حمام برود ؟
آلودگی حتی در حالت عادی زمینه ساز ابتلا به بیماریهاست؛ چه برسد به وضعیت حساس مادری که به تازگی وضع حمل کرده است. برای حمام کردن مادر هیچ مانعی وجود ندارد و میتوانید روزی یک بار دوش ملایم بگیرید، اما توصیه میشود که در حمام از مواد شوینده و محصولات بهداشتی همیشگیتان استفاده نکنید زیرا ممکن است باعث سوزش و درد زخمهایتان شوند. به جای استفاده از شامپو و صابون همیشگی بدن خود را با صابون و شامپوی بچه بشویید. به علاوه سعی کنید حمامتان طولانی نشود و خسته تان نکند.

کی راه برویم ؟
در زایمان طبیعی پس از اینکه نوزاد به دنیا آمد و بخیه ها زده شدند، مادر میتواند چند قدمی تا اتاق یا تختش راه برود؛ یعنی در این مورد هیچ محدودیتی ندارد و اساسا یکی از ویژگیهای زایمان طبیعی کوتاه و آسان بودن دوران نقاهت آن است. غیر از آن هر وقت مادر احساس راحتی کند و بخواهد راه برود، میتواند این کار را با خیال راحت انجام بدهد چون هیچ آسیبی متوجه او نخواهد شد و برایش مفید هم هست، اما کسانی که عمل سزارین میکنند چون با بیهوشی جنرال یا بیحسی اسپاینال وضع حمل میکنند بین ۸ تا ۱۲ ساعت بعد از زایمان میتوانند راه رفتن را شروع کنند.

چطور مانع ابتلا به یبوست پس از زایمان شویم ؟
بعضی ها بنا به عادت گوارشی شان در حالت عادی هم دچار یبوست میشوند. این قبیل افراد باید حتما قبل از بارداری و زایمان این بیماری را درمان کنند، چون در بارداری فشار فیزیکی بر روده ها وارد میشود و احتمال ابتلا به یبوست بالا میرود. این مسئله با توجه به بیتحرکی یا کم تحرکی مادر پس از زایمان بیشتر میشود. چون فشار فیزیکی از بین رفته ولی برگشتن بدن به روال طبیعی خود مدتی طول میکشد. اگر فرد در روزهای اول پس از زایمان مواد غذایی حاوی فیبر مصرف کند، مایعات فراوان بنوشد و حتما تحرک داشته باشد و راه برود، احتمال اینکه دچار یبوست شود به حداقل میرسد.

زنگ خطرها کدامند ؟
در صورت مشاهده هر کدام از این علائم بدون فوت وقت به پزشک مراجعه کنید. دردهای زیر شکمی، ترشحات بدبوی رحمی، ورم اندام تحتانی مثل پا، درد غیرطبیعی و شدید بخیه ها.

چطور عوارض شیردهی را کنترل کنیم ؟
– برای اینکه در نوک سینه شقاق ایجاد نشود، بعد از هر نوبت شیردهی چند قطره از شیر را روی نوک سینه بریزید و ترجیحا آن را خشک نکنید و نپوشانید.
– یک سری پدهای بهداشتی مخصوص شقاق وجود دارند که با گذاشتن آنها روی نوک سینه این مشکل تا حد زیادی بهبود پیدا میکند. میتوانید این پدها را از داروخانه تهیه کنید و به کار بگیرید.

– لباسهای پلاستیکی و نایلونی نپوشید؛ بهتر است لباس نخی بپوشید که مانع از عبور و مرور هوا نمیشود.
– ترکیباتی هستند که مانع بروز زخم در نوک سینه میشوند، مثل نشاسته گیاهی یا پارافین سفید که در داروخانه ها پیدا میشوند. اگر آنها را روی نوک سینه بگذارید از خشک شدن پوست نوک سینه و زخم شدنش جلوگیری میکند.

– از هر دو سینه شیر بدهید؛ این کار باعث میشود دچار التهاب سینه نشوید.
– هنگام شیر دادن تمام هاله قهوهای را در دهان نوزاد بگذارید و تا وقتی نوزاد سیر نشده سینه را از دهانش در نیاورید.

درمان کم خونی پس از زایمان چیست ؟
مادر طی عمل زایمان مقداری خون از دست میدهد و پس از آن دچار کم خونی میشود. عموما توصیه میشود در پایان هفته اول پس از زایمان مادر برای چکاپ کلی به پزشک مراجعه کند. در این مراجعه نسخهای شامل مسکنها و مکملها به مادر داده میشود که با مصرف آنها بسیاری از مشکلات برطرف میشوند. مادر پس از وضع حمل باید هر روز قرص آهن و مکمل غذایی مصرف کند. مصرف گوشت قرمز و جگری که خوب پخته شده باشد، به خونسازی بدن مادر کمک فراوانی میکند. مادران گیاهخوار در این مورد دچار کمبودهای شدید و ناراحتیهای زیادی میشوند؛ به هیچ وجه این غذاها و مکملها را از برنامه روزانه تان حذف نکنید.

دکتر سعیده اسدی٬ متخصص زنان٬ زایمان و نازایی | فلوشیپ زیبایی زنان

Related posts

نظر یا سوال خود را مطرح کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.