جراحی کیست بارتولن

غده بارتولن چیست؟

غدد بارتولن (به انگلیسی: Bartholin’s gland) دو اندام کوچک (در حد و اندازه یک عدس یا نخود ) است که در زیر پوست در دو طرف ناحیه تناسلی زنان قرار گرفته اند.

موقعیت قرارگیری این غده ها در دهانه واژن در موقعیت عقربه های ساعت ۴ و ۸ هستند. (اگر دهانه واژن را مثل یک ساعت در نظر بگیریم)

این غدد در هر دو طرف چروکیدگی پوست (لب‌های آلت تناسلی) قرار دارند و واژن و رحم را در بر می گیرند. اکثر اوقات این غدد قابل احساس و لمس یا دیدن نیستند.

وظیفه غدد بارتولن ساخت مقداری مایع مخصوص است که موجب مرطوب شدن قسمت خارجی آلت تناسلی یا فرج می ‌شود و هنگام تحریک جنسی این مایع، به راحتی و رطوبت داشتن واژن در موقع رابطه جنسی کمک می نماید.

این مایع از لوله‌های کوچکی که نزدیک قسمت باز واژن قرار دارند به بیرون ترشح می شوند. این لوله‌ها، که کانال‌های بارتولن نام دارند اگر مسدود شوند موجب تجمع مایع در غدد می‌ شود.

بیماری های غدد بارتولن کدامند؟

  • عفونت غده بارتولن (بارتولنیت)
  • آبسه بارتولن
  • کیست بارتولن

عفونت غده بارتولن (بارتولنیت)

غدد بارتولن نیز از جمله قسمت هایی از بدن است که می تواند گرفتار عفونت شود. به طور دقیق نمیتوان عفونت یا میکرو ارگانیسم خاصی را مسبب این بیماری دانست.

اکثرا پزشکان معتقد هستند که این عفونت در اثر میکروب های متعدد و متنوعی است مانند:

  • نایسریا گنوره (یا همان میکروب سوزاک) و
  • کلامیدیا که میکروب هایی هستند که در دستگاه تناسلی وجود دارند.
  • میکروب هایی که در مدفوع و مقعد وجود دارند نیز گاه می توانند از عوامل به وجود آورنده این مساله باشند.

علائم عفونت غدد بارتولن:

شایع ترین علامت عفونت بارتولن درد بسیار زیادی است که در قسمت ابتدایی دهانه واژن و معمولا به صورت یک طرفه حس می گردد٬ است.

این درد شدید باعث می شود که خانم های مبتلا در حین مقاربت احساس درد داشته باشند.

ممکن است پزشک هنگام معاینه با خارج شدن مایع چرکی و بدبو از غدد عفونی رو به رو بشوند.

آبسه بارتولن:

دو مکانیسم اصلی دخیل در ایجاد آبسه بارتولن را در زیر توضیح می دهیم:

۱- این امکان وجود دارد که عفونت درمان نشده غده بارتولن، شدید تر شود و راه مجرا را ببندد.

در نتیجه مایع چرکی به داخل غده پس زده می شود و چرک داخل غده تجمع پیدا می کند و باعث بروز آبسه می شود.

۲- یا احتمال دارد که در خانم هایی که مبتلا کیست بارتولن، مایع درون کیست عفونی گردد و این کیست عفونی شده تبدیل به آبسه شود.

علایم آبسه بارتولن چیست؟

آبسه بارتولن معمولاً در مدت ۲ تا ۳ روز ایجاد می شود و اکثرا یک طرفه است.

آبسه توده هایی بسیار حساس و دردناک و پیشرونده می باشند که باعث اختلال در زندگی روزمره خانم های مبتلا می شوند که حتی به دلیل درد بسیار زیاد در این خانم ها راه رفتن نیز کاری دشوار برایشان است.

همچنین در هنگام رابطه جنسی نیز متحمل درد فراوانی می شوند.

در برخی از بیماران می توان علائم عمومی تر، مانند تب و ضعف و بی حالی در کنار آسه به وجود بیاید.

درمان آبسه بارتولن چیست؟

درمان آبسه، با توجه به شرح حال هر بیمار و همچنین نظر پزشک، ممکن است یکسان نباشد.

در هر صورت علی رغم اقدام برای درمان، طبق مشاهدات آبسه بارتولن میزان عود بالایی داشته و در صورتی که سریعا برای درمان اقدامی صورت نگیرد، آبسه بارتولن می تواند در عرض ۳ – ۵ روز معمولا به صورت خود به خودی سر باز کند و مایع چرکی از آن به بیرون ترشح پیدا کند.

بعضی از پزشک ها ترجیح می دهند جهت درمان جراحی کیسه سازی را انتخاب کنند و علت آن هم کم بودن میزان عود آبسه بارتولن است. تعداد دیگری از پزشک ها نیز ممکن است طبق تجربه قراردادن فتیله (کاتتر word) را برای درمان روش بهتری بدانند.

زیرا در این روش ساختار کلی و آناتومی غدد بارتولن در مجموع بهتر حفظ می گردد و همچنین این شیوه را می توان بدون بستری و به صورت سرپایی در مطب انجام داد.

گاهی این امکان وجود دارد که احتیاج باشد که کاتتر تا ۱ ماه داخل آبسه باقی بماند. در برخی موارد نیزگاهی گزینه مناسب جهت درمان جراحی است که به شکل یک برش روی آبسه است که محتویات آن از راه پوست تخلیه شود.

آبسه بارتولن در بارداری

معمولا عللی که باعث ایجاد آبسه در بارداری می شود و دلیل بروز علائم آن است مشابه همان مواردی است که پیش تر توضیح دادیم و در افراد غیر باردار و باردار تفاوت چشم گیری ندارد

تنها نکته این است که در خانم های باردار٬ استفاده از شیوه هایی که کمتر تهاجمی هستند به خاطر ایجاد عوارض کمتر٬ رایج تر است.

کیست بارتولن چیست؟

کیست بارتولن یا کیست مجاری بارتولن موقعی اتفاق می افتد که غده بارتولن مسدود شود و در نتیجه کیست هایی پر از مایع شروع به رشد کردن می کنند. غدد بارتولن که در قسمت خارجی آلت تناسلی زنانه قرار گرفته است، غددی هستند که باعث ترشح لیزابه (مایع لزج و لیز) در زمان نزدیکی جنسی می شوند.

در نتیجه از اصطکاک و درد در طول رابطه جنسی کاهش می دهند. بسته شدن مجاری این غدد شایع ترین علت ایجاد توده ولو یا همان آلت تناسلی خارجی زنانه است. این مورد گاهی می تواند به دلیل ایجاد عفونت باشد ولی کیست بارتولن یک بیماری عفونی نیست.

خدمات زیبایی واژن در مطب دکتر سعیده اسدی٬ متخصص زنان و فلوشیپ زیبایی زنان در شرق تهران
جهت مشاوره٬ با مطب تماس بگیرید.

service bartholin gland back - جراحی کیست بارتولن

سوالات متداول درباره غدد بارتولن

  • خانم هایی که در رعایت بهداشت شخصی و جنسی خود محتاط نیستند.
  • خانم هایی که شریک های جنسی متفاوتی دارند.
  • خانم هایی که فعالیت های جنسی متعدد دارند.

این روش تحت بیهوشی موضعی انجام می گیرد. این جراحی به سه صورت است

۱- یا به شکل کیسه سازی

محل جراحی بر روی سطح داخلی ورودی واژن قرار دارد و بعد از خروج مواد آلوده، با گاز، حفره آبسه را پر می کنند.

سپس می بندند تا حفره باز بماند و مواد به صورت کامل تخیله شوند و بعد از گذشت ۲۴ تا ۴۸ ساعت گاز را بر می دارند.

۲- یا به شکل قرار دادن کاتتر یا فتیله است

این کاتتر مانند روش قبلی در سطح داخلی ورودی واژن قرار می گیرد و نهایتا تا یک ماه می ماند تا عفونت تدریجا تخلیه گردد.

۳- ایجاد برش و خروج آبسه عفونی

یا می توان روی آبسه و پوست یک برش ایجاد کرد و آبسه عفونی را خارج کرد و سپس محل برش را بخیه زد.

رعایت بهداشت فردی و جنسی و همین طور داشتن رابطه جنسی سالم و ایمن، می تواند به کاهش بیماری های غدد بارتولن کمک کند اما در حالت کلی نمی توان از بروز این بیماری به طور قطعی پیشگیری کرد.

  • روش برداشت کیست بارتولن بی خطر و بی ضرر است.
  • در موارد خیلی نادری ممکن است شوک سپتیک پس از تخلیه آبسه غده بارتولین رخ دهد.
  • احتمال خونریزی
  • برای کاهش عفونت٬ پرهیز از رابطه جنسی و تامپون به مدت ۴ هفته
  • پرهیز از مواد افزودنی عطری در حمام به مدت ۴ هفته
  • پرهیز از رانندگی به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از انجام بیهوشی
  • بیمار باید آنتی بیوتیک های تجویز شده را مرتب و کامل مصرف نماید.
  • بیمار باید لباس زیر نخی و تمیز بپوشد و لباس زیر خود را مرتب عوض کند.
  • از تشت آب گرم استفاده نماید.
  • مایعات و ویتامین ها بیشتر استفاده کند مخصولاً ویتامین c
  • رعایت بهداشت جنسی و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی
  • در هنگام شستشو، باید شستشو را از جلو به عقب انجام دهد تا میکروب های مقعد وارد واژن نشوند.
  • اگر فرد بعد از جراحی، درد، ورم و التهاب در ناحیه جراحی داشت و دچار تب و لرز هم بود، باید هر چه زودتر باید به پزشک مراجعه کند.
  • از مصرف سیگار و مشروبات الکلی اجتناب شود.

آنتی بیوتیک برای کیست بارتولن٬ درمانی است که در مواقعی که سایز کیست بزرگ نباشد استفاده میشود. در غیر این صورت می توان از تخلیه کیست به وسیله برش دادن یا سوزن زدن بهره برد.

  • نشستن در آب گرم مانند وان به مدت ۴ بار در روز٬ طی چند روز میتواند یک کیست بارتولین آلوده را نیز برطرف کند.
  • مصرف داروهای مسکن بدون نسخه ، مانند ناپروکسن (Aleve ، Naprosyn) ، استامینوفن (Tylenol) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin) ممکن است به درد و ناراحتی شما کمک کند.

در صورتی که سایز غده ها از حد اکثر اندازه نرمال بیشتر شود یا عفونتی که کنترل آن سخت باشد داشته باشد، پزشک از گزینه جراحی استفاده می کند.

از داروها و آنتی بیوتیک ها برای درمان آبسه های بارتولین استفاده می شود زیرا این عفونت بیشتر توسط عوامل بیماری زا ایجاد می شود.

درمان آنتی بیوتیکی برای زنان سالم با آبسه های بدون عارضه٬ لازم نیست. درمان های آنتی بیوتیکی شامل Ceftriaxone ، Ciprofloxacin ، Doxycycline و Azithromycin است.

ممکن است به ۲ الی ۳ روز بستری شدن در بیمارستان نیاز داشته باشد.

چندین روز پس از عمل٬ ممکن است در ولووی شما درد و ناراحتی وجود داشته باشد.
نشستن طولانی مدت ممکن است ناراحت کننده باشد.
همچنین در صورت تماس ادرار با زخم ممکن است احساس درد کنید.

ممکن است بین ۲ تا ۴ هفته دوران نقاهت طول بکشد. در این مدت اگر درد داشتید از مسکنی که پزشک تجویز کرده است استفاده کنید

عود مجدد کیست بارتولن به ندرت اتفاق میفتد. اما ممکن بین ۵ تا ۱۵ درصد برخی از کیست های بارتولن مجددا بازگردد.

اگر آبسه بارتولین بدتر شود و درمان نشود، عفونت ممکن است به اعضای دیگر بدن شما نیز گسترش یابد. عفونت ممکن است وارد جریان خون شما شود ، وضعیتی به نام سپتیسمی ایجاد کند. این وضعیت خطرناک است زیرا عفونت می تواند در کل بدن شما انجام شود.

وجود توده در هر دو طرف دهانه مهبل می تواند نشانه بیماری سرطان غده بارتولین باشد. اما بیشتر اوقات٬ توده ای در این منطقه نشان از یک کیست غده بارتولین است که بسیار شایع تر است و سرطان نیست.

این جراحی باید توسط پزشکی انجام شود که با آناتومی واژن آشنایی کامل داشته باشد. متخصص زنان مهارت انجام جراحی غده بارتولن را دارد.

جهت اطلاع از شرایط و هزینه جراحی کیست بارتولن با تلفن های مطب تماس بگیرید.

شماره مطب: ۰۲۱۷۶۷۰۰۵۱۸

خدمات زیبایی واژن در مطب دکتر سعیده اسدی٬ متخصص زنان و فلوشیپ زیبایی زنان در شرق تهران
جهت مشاوره٬ با مطب تماس بگیرید.