غده بارتولن چیست؟ و راه درمان کیست بارتولن

غده بارتولن

آن چه در این مقاله میخونید:

غده بارتولن (Bartholin’s gland) چیست؟

چه کسانی در معرض بیماری های غدد بارتولن هستند؟

بیماری های غدد بارتولن کدامند؟

بارتولنیت یا عفونت غدد بارتولن چیست؟

علائم عفونت غدد بارتولن

آبسه بارتولن و علائم آن

درمان آبسه بارتولن چیست؟

آبسه بارتولن در بارداری

کیست بارتولن (Bartholin’s cyst)

درمان کیست بارتولن

آمادگی قبل از جراحی عدد بارتولن

این عمل چگونه انجام میشود

مراقبت های پس از انجام جراحی

پیشگیری از بیماری های غدد بارتولن

غده ی بارتولن چیست؟

غدد بارتولن دو اندام کوچک می باشند (در حد و اندازه ی یک عدس یا نخود ) که در زیر پوست در دو طرف ناحیه ی تناسلی زنان قرار گرفته اند.

موقعیت قرارگیری این غده ها دردهانه ی واژن در موقعیت عقربه های ساعت ۴ و ۸ هستند. (اگر دهانه ی واژن را مثل یک ساعت در نظر بگیریم)

این غدد در هر دو طرف چروکیدگی پوست (لب‌های آلت تناسلی) قرار دارند و واژن و رحم را در بر می گیرند.

اکثر اوقات این غدد قابل احساس و لمس یا دیدن نیستند.

وظیفه غدد بارتولن ساخت مقداری مایع مخصوص است که موجب مرطوب شدن قسمت خارجی آلت تناسلی یا فرج می ‌شود و هنگام تحریک جنسی این مایع، به راحتی و رطوبت داشتن واژن در موقع رابطه ی جنسی کمک می نماید.

این مایع از لوله‌های کوچکی که نزدیک قسمت باز واژن قرار دارند به بیرون ترشح می شوند.

این لوله‌ها، که کانال‌های بارتولن نام دارند اگر مسدود شوند موجب تجمع مایع در غدد می‌ شود.

چه کسانی در معرض بیماری های غدد بارتولن هستند؟

  • خانم هایی که در رعایت بهداشت شخصی و جنسی خود محتاط نیستند.
  • خانم هایی که شریک های جنسی متفاوتی دارند.
  • خانم هایی که فعالیت های جنسی متعدد دارند.

بیماری های غدد بارتولن کدامند؟

  • عفونت غده بارتولن (بارتولنیت)
  • آبسه بارتولن
  • کیست بارتولن

عفونت غده ی بارتولن (بارتولنیت)

غدد بارتولن نیز از جمله قسمت هایی از بدن می باشد که می تواند گرفتار عفونت شود.

به طور دقیق نمیتوان عفونت یا میکرو ارگانیسم خاصی را مسبب این بیماری دانست.

اکثرا پزشکان معتقد هستند که این عفونت در اثر میکروب های متعدد و متنوعی می باشد مانند:

  • نایسریا گنوره (یا همان میکروب سوزاک) و
  • کلامیدیا که میکروب هایی هستند که در دستگاه تناسلی وجود دارند.
  • میکروب هایی که در مدفوع و مقعد وجود دارند نیز گاه می توانند از عوامل به وجود آورنده ی این مساله باشند.

علائم عفونت غدد بارتولن:

شایعترین علامت عفونت بارتولن درد بسیار زیادی می باشد که در قسمت ابتدایی دهانه ی واژن و معمولا به صورت یک طرفه حس می گردد٬ است.

این درد شدید باعث می شود که خانم های مبتلا در حین مقاربت احساس درد داشته باشند.

ممکن است پزشک هنگام معاینه با خارج شدن مایع چرکی و بدبو از غدد عفونی رو به رو بشوند.

آبسه ی بارتولن:

دو مکانیسم اصلی دخیل در ایجاد آبسه بارتولن را در زیر توضیح می دهیم:

۱- این امکان وجود دارد که عفونت درمان نشده ی غده ی بارتولن، شدید تر شود و راه مجرا را ببندد.

در نتیجه مایع چرکی به داخل غده پس زده می شود و چرک داخل غده تجمع پیدا می کند و باعث بروز آبسه می شود.

۲- یا احتمال دارد که در خانم هایی که مبتلا کیست بارتولن، مایع درون کیست عفونی گردد و این کیست عفونی شده تبدیل به آبسه شود.

علایم آبسه بارتولن چیست؟

آبسه ی بارتولن معمولاً در مدت ۲ تا ۳ روز ایجاد می شود و اکثرا یک طرفه می باشد.

آبسه توده هایی بسیار حساس و دردناک و پیشرونده می باشند که باعث اختلال در زندگی روزمره ی خانم های مبتلا می شوند که حتی به دلیل درد بسیار زیاد در این خانم ها راه رفتن نیز کاری دشوار برایشان می باشد.

همچنین در هنگام رابطه ی جنسی نیز متحمل درد فراوانی می شوند.

در برخی از بیماران می توان علائم عمومی تر، مانند تب و ضعف و بی حالی در کنار آسه به وجود بیاید.
غده بارتولن چیست و راههای درمان- دکتر سعیده اسدی٬ متخصص زنان

درمان آبسه بارتولن چیست؟

درمان آبسه، با توجه به شرح حال هر بیمار و همچنین نظر پزشک، ممکن است یکسان نباشد.

در هر صورت علی رغم اقدام برای درمان، طبق مشاهدات آبسه ی بارتولن میزان عود بالایی داشته و در صورتی که سریعا برای درمان اقدامی صورت نگیرد، آبسه بارتولن می تواند در عرض ۳ – ۵ روز معمولا به صورت خود به خودی سر باز کند و مایع چرکی از آن به بیرون ترشح پیدا کند.

بعضی از پزشک ها ترجیح می دهند جهت درمان جراحی کیسه سازی را انتخاب کنند و علت آن هم کم بودن میزان عود آبسه بارتولن می باشد.

تعداد دیگری از پزشک ها نیز ممکن است طبق تجربه قراردادن فتیله (کاتتر word) را برای درمان روش بهتری بدانند.

زیرا در این روش ساختار کلی و آناتومی غدد بارتولن در مجموع بهتر حفظ می گردد و همچنین این شیوه را می توان بدون بستری و به صورت سرپایی در مطب انجام داد.

گاهی این امکان وجود دارد که احتیاج باشد که کاتتر تا ۱ ماه داخل آبسه باقی بماند.

در برخی موارد نیزگاهی گزینه ی مناسب جهت درمان جراحی می باشد که به شکل یک برش روی آبسه می باشد که محتویات آن از راه پوست تخلیه شود.

آبسه بارتولن در بارداری

معمولا عللی که باعث ایجاد آبسه در بارداری می شود و دلیل بروز علائم آن می باشد مشابه همان مواردی است که پیش تر توضیح دادیم و در افراد غیر باردار و باردار تفاوت چشم گیری ندارد

تنها نکته این است که در خانم های باردار٬ استفاده از شیوه هایی که کمتر تهاجمی هستند به خاطر ایجاد عوارض کمتر٬ رایج تر است.

کیست بارتولن چیست؟

کیست بارتولن یا کیست مجاری بارتولن موقعی اتفاق می افتد که غده بارتولن مسدود شود و در نتیجه کیست هایی پر از مایع شروع به رشد کردن می کنند.

غدد بارتولن که در قسمت خارجی آلت تناسلی زنانه قرار گرفته است، غددی هستند که باعث ترشح لیزابه (مایع لزج و لیز) در زمان نزدیکی جنسی می شوند.

در نتیجه از اصطکاک و درد در طول رابطه ی جنسی کاهش می دهند.

بسته شدن مجاری این غدد شایع ترین علت ایجاد توده ولو یا همان آلت تناسلی خارجی زنانه است.

این مورد گاهی می تواند به دلیل ایجاد عفونت باشد ولی کیست بارتولن یک بیماری عفونی نیست.

درمان کیست بارتولن

می توان از آنتی بیوتیک ها استفاده کرد در مواقعی که سایز کیست بزرگ نباشد.

در غیر این صورت می توان از تخلیه ی کیست به وسیله ی برش دادن یا سوزن زدن بهره برد .

جراحی غدد بارتولن

در صورتی که سایز غده ها از حد اکثر اندازه ی نرمال بیشتر شود یا عفونتی که کنترل آن سخت باشد داشته باشد، پزشک از گزینه ی جراحی استفاده می کند.

تماس جهت نوبت دهی٬ مشاوره جراحی زیبایی واژن و اطلاع از هزینه ها
مطب دکتر سعیده اسدی٬ متخصص زنان در شرق تهران
——————————————-

۰۹۰۳۱۷۰۷۴۵۷ – ۰۲۱۷۶۷۰۰۵۱۸

آمادگی های قبل از عمل جراحی

  • اگر بیمار داروی خاصی مصرف می کند، باید حتما با متخصص زنان در میان بگذارد.
  • بیمار باید آزمایشات مورد نیاز را پیش از عمل جراحی انجام دهد.
  • از یک شب قبل از جراحی فرد نباید چیزی بخورد یا بنوشد.
  • اگر بیمار به بیماری خاصی مبتلا می باشد و یا حساسیت به بعضی مواد دارد، باید حتما با پزشک خود در میان بگذارد.
  • موهای زائد نواحی زیر شکم، کشاله ران و دستگاه تناسلی که محل جراحی می باشند، باید اصلاح و تمیز شوند.

این عمل چگونه انجام میشود

این روش تحت بیهوشی موضعی انجام می گیرد. این جراحی به سه صورت می باشد

۱- یا به شکل کیسه سازی

محل جراحی بر روی سطح داخلی ورودی واژن قرار دارد و بعد از خروج مواد آلوده، با گاز، حفره آبسه را پر می کنند.

سپس می بندند تا حفره باز بماند و مواد به صورت کامل تخیله شوند و بعد از گذشت ۲۴ تا ۴۸ ساعت گاز را بر می دارند.

۲- یا به شکل قرار دادن کاتتر یا فتیله می باشد

این کاتتر مانند روش قبلی در سطح داخلی ورودی واژن قرار می گیرد و نهایتا تا یک ماه می ماند تا عفونت تدریجا تخلیه گردد.

۳- ایجاد برش و خروج آبسه عفونی

یا می توان روی آبسه و پوست یک برش ایجاد کرد و آبسه عفونی را خارج کرد و سپس محل برش را بخیه زد.

مراقبت های پس از انجام عمل جراحی

  • بیمار باید آنتی بیوتیک های تجویز شده را مرتب و کامل مصرف نماید.
  • بیمار باید لباس زیر نخی و تمیز بپوشد و لباس زیر خود را مرتب عوض کند.
  • از تشت آب گرم استفاده نماید.
  • مایعات و ویتامین ها بیشتر استفاده کند مخصولاً ویتامین c
  • فرد باید بهداشت جنسی خود را رعایت کرده و ناحیه تناسلی خود را خشک نگه دارد.
  • در هنگام شستشو، باید شستشو را از جلو به عقب انجام دهد تا میکروب های مقعد وارد واژن نشوند.
  • فرد باید تا بهبودی کامل باید از رابطه جنسی پرهیز کند.
  • اگر فرد بعد از جراحی، درد، ورم و التهاب در ناحیه جراحی داشت و دچار تب و لرز هم بود، باید هر چه زودتر باید به پزشک مراجعه کند.
  • از مصرف سیگار و مشروبات الکلی اجتناب شود.

پیشگیری از بیماری های غدد بارتولن

رعایت بهداشت فردی و جنسی و همین طور داشتن رابطه جنسی سالم و ایمن، می تواند به کاهش بیماری های غدد بارتولن کمک کند اما در حالت کلی نمی توان از بروز این بیماری به طور قطعی پیشگیری کرد.

 

Bartholin cyst m - غده بارتولن چیست؟ و راه درمان کیست بارتولن

دکترسعیده اسدی٬ متخصص زنان در شرق تهران
مطالب آموزش پزشکی زنان با دکتر سعیده اسدی

Related posts

نظر یا سوال خود را مطرح کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.